Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol bất ngờ đã ban hành lệnh thiết quân luật (martial law).

Vào cuối năm 2024. Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol bất ngờ đã ban hành lệnh thiết quân luật (martial law). Lệnh này dẫn đến phản ứng dữ dội từ xã hội, Quốc hội, Sau cùng là hệ quả nặng nề: bị luận tội, cách chức và truy tố hình sự. 

Ông Yoon Suk-yeol, tổng thống đắc cử năm 2022, đã đánh dấu một cột mốc đặc biệt. Với tình hình chính trị căng thẳng Hàn Quốc vốn nổi tiếng với hệ thống chính trị dân chủ nhưng đầy chia rẽ. Quốc hội thường xuyên chứng kiến cảnh đối lập gay gắt giữa các đảng phái.

Diễn biến chính trị Tổng thống Yoon Suk-yeol rơi vào thế yếu

Vào năm 2024, căng thẳng lên cao khi đảng Dân chủ đối lập kiểm soát đa số ghế trong Quốc hội. Còn đảng cầm quyền của ông Yoon ở thế thiểu số.

Sự đối đầu này khiến tiến trình lập pháp bị đình trệ, và nhiều dự luật cải cách. Do chính quyền Yoon đề xuất bị bác bỏ hoặc trì hoãn. Trong mắt tổng thống và phe bảo thủ, đối lập đã lạm dụng đa số để phong tỏa mọi chính sách.

Ông Yoon vốn xuất thân là công tố viên, nổi tiếng cứng rắn. Đặc biệt trong chống tham nhũng. Tuy nhiên, phong cách quyết đoán và xu hướng tập trung quyền lực của ông khiến nhiều người chỉ trích.

Lý do dẫn đến Tổng thống Yoon quyết định ban hành lệnh thiết quân luật

Bước vào nửa cuối nhiệm kỳ. Uy tín của ông bị lung lay khi nền kinh tế tăng trưởng chậm, thất nghiệp thanh niên gia tăng, và các cuộc biểu tình phản đối chính sách giáo dục – lao động bùng nổ.

Trong bối cảnh đó, việc Quốc hội thúc đẩy các dự luật nhằm hạn chế quyền lực hành pháp bị ông coi là “âm mưu” tạo ra chế độ nghị viện độc đoán.

Bất ngờ ngày 3/12/2024. Ông Yoon bất ngờ lên truyền hình quốc gia, tuyên bố ban hành lệnh thiết quân luật.

Trong thông điệp, ông cáo buộc Quốc hội đối lập đang âm mưu “lật đổ hệ thống dân chủ” và “phá hoại nhà nước”. Lệnh này bao gồm: Đình chỉ hoạt động Quốc hội. Hạn chế các hoạt động chính trị của phe đối lập. Kiểm soát chặt chẽ truyền thông và biểu tình đường phố.

Phản ứng từ lệnh thiết quân luật của Tổng thống Yoon Suk-yeol

Chỉ sau vài giờ, Quốc hội triệu tập phiên họp khẩn và bỏ phiếu bác bỏ lệnh thiết quân luật. Các nghị sĩ khẳng định đây là hành động “phi hiến” và “âm mưu đảo chính”.

Trước sức ép chính trị và dư luận, ông Yoon buộc phải rút lại lệnh thiết quân luật ngay trong ngày.

Phản ứng xã hội các cuộc biểu tình nổ ra khắp Seoul và nhiều thành phố khác. Người dân mang biểu ngữ “Bảo vệ Hiến pháp”, “Không độc tài quân sự”.

Báo chí độc lập mô tả sự kiện này như “cơn ác mộng quay lại thời kỳ Park Chung-hee” – gợi nhớ quá khứ thiết quân luật trong thập niên 1970–1980.

Lập trường của quân đội Đáng chú ý. Quân đội Hàn Quốc từ chối ủng hộ lệnh của tổng thống. Bộ Tổng tham mưu ra thông cáo cho biết họ sẽ “tuân thủ Hiến pháp và quyết định của Quốc hội”. Đây là bước ngoặt khiến lệnh thiết quân luật sụp đổ nhanh chóng.

Phản ứng quốc tế Mỹ, EU và Liên Hợp Quốc đều bày tỏ quan ngại. Washington – đồng minh chiến lược của Seoul – cảnh báo “thiết quân luật không thể là giải pháp cho tranh chấp chính trị”.

Các tổ chức nhân quyền quốc tế lên án hành động này, kêu gọi Hàn Quốc duy trì chuẩn mực dân chủ.

Hệ quả của ban hành lệnh thiết quân luật của Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol

Ngày 14/12/2024, Quốc hội Hàn Quốc tiến hành bỏ phiếu luận tội (impeach) tổng thống Yoon. Đa số nghị sĩ, kể cả một số thành viên đảng cầm quyền, ủng hộ quyết định này. 

Ngay lập tức, ông bị đình chỉ chức vụ, quyền lực tạm thời chuyển cho thủ tướng.

Phán quyết của Tòa án Hiến pháp sau nhiều tháng điều tra và tranh luận. Ngày 4/4/2025, Tòa án Hiến pháp ra phán quyết chấp thuận việc luận tội.

Ông Yoon chính thức mất chức tổng thống. Ông Yoon trở thành một trong số ít lãnh đạo cao nhất Hàn Quốc bị cách chức giữa nhiệm kỳ.

Viện Công tố Hàn Quốc khởi tố ông Yoon với tội danh: Âm mưu nổi loạn (insurrection). Lạm dụng quyền lực. Cản trở hoạt động công vụ.

Theo công tố, việc tuyên bố thiết quân luật và chỉ thị đình chỉ Quốc hội là hành vi nhằm lật đổ trật tự hiến định.

Dù quân đội không thi hành, ý định đó vẫn cấu thành tội phạm.

Từ một quyết định gây sốc – ban hành lệnh thiết quân luật tháng 12/2024. Tổng thống Yoon Suk-yeol đã tự đẩy mình vào khủng hoảng chính trị chưa từng có.

Lệnh cấm này không chỉ thất bại trong vài giờ. Mà còn khiến ông trở thành cựu tổng thống đầu tiên bị truy tố. Vì âm mưu nổi loạn trong lịch sử Hàn Quốc hiện đại. Lệnh cấm của Tổng thống Hàn Quốc và hệ quả truy tố sẽ đi vào lịch sử Hàn Quốc một lần nữa.